chia sẻ bạn các bộ phận tổng quát của 1 chiếc loa âm trần

Xin gửi lời chào lời chúc sức khỏe thật tâm nhất với tất cả  tới bạn, một số người yêu thích về âm thanh. Do cũng có cùng sở thích là nghiên cứu đồ âm thanh nên hôm nay mình có bài viết hướng dẫn về sơ lược về loa bằng hiểu biết giảm bớt của minh. rất hi vọng bài viết có thể tích trữ thêm nhiều kinh nghiệm và có rất nhiều ích lợi cho các bạn đọc

CƠ BẢN VỀ CỦ LOA ĐIỆN ĐỘNG

1 chia sẻ :

Chào một số bạn: trong dàn loa nghe nhìn có lẽ  loa & mic là thiết bị kém phát triển . ra đời khoảng từ hơn 100 năm qua quả thật nó không có thay đổi gì đang kể. nó có thể coi như là một huyền thoại, các bạn nói về nó cực nhiều nhưng kết quả thường hay rất mông lung.

Loa có thực sự khó đến vậy không? Câu trả lời của mình là nó bao gồm nhiều cái rất đơn giản , nhưng vì quá nhiều nên thực sự lựa chọn ra ra Câu trả lời cho đây thật sự là rất quá khó.

Trên thế giới những doanh nghiệp thật sự có thể thiết kế ra nó rất ít( thiết kế chứ không phải sản xuất ứng dụng). Phần lớn các cty này nằm ở một số nước Bắc Âu nơi mà ngành khoa học có nhiều điều kiện để có thể phát triển như Scanpeak, Seas. những ngành khoa học để phát triển 1  củ loa  pc 658r  theo mình ít nhất là 3 ngành bao gồm : Điện từ trường; âm học; cơ học vật liệu. & cả tâm lý học nữa( nếu có điều kiện mình sẽ nói rõ hơn).

Loa quả thật rất tệ, Chắc ít có thiết bị nào có khả năng tệ hơn nó được do đâu vậy.

Củ loa hay còn được gọi là Transducer (bộ chuyển đổi năng lượng).

Nó chuyển từ nguồn tín hiệu điện (từ máy khuếch đại) thành chuyển động cơ (cuộn dây động voice coil) sau đó thông một màng bức xạ (màng loa cone) thay đổi áp suất không khí gây dựng nên  âm thanh. những thiết bị tệ về hiệu suất như bình acqui (Điện↔Hoá) hay tấm Pin mặt trời (Quang↔Điện) cũng tốt hơn nó gấp nhiều lần vì nó phải qua trung gian là cơ học (Điện-Cơ-Âm).

Giả dụ một cái loa có độ nhạy là 95dB( hiệu suất rất cao đó), đưa vào đó 100W điện ta có được khoảng 3W âm thanh, 97W phần còn lại chỉ để nhún nhảy màng loa toa pc 648r nhập khẩu và đốt cuộn dây động thôi, quá hao phí.! đa số các loa có hiệu suất khoảng một % thôi đó các bạn.

Với một bộ phận có cấu tạo kém cỏi như vậy nhưng chúng ta buộc lòng phải sử dụng vì Hiện giờ chưa ai nghĩ ra cách nào bảo đảm hơn cả, chắc cần phải 50 năm nữa, có khả năng thời điểm đó ta có cách nào đó thay mới trực tiếp áp suất không khí từ điện mà không bắt buộc phải hệ cơ học nào hết.

nghe nản quá ! Chẳng muốn tìm hiểu về nó nữa! Nhưng có lẽ vì tình yêu âm nhạc (ai mà không yêu nó chứ) mà những kỹ sư vẫn miệt mài nghiên cứu & cho ra những sản phẩm lấy hết hồn vía chúng ta chỉ từ một % bé tý đó. Dám chắc 100% những kỹ sư thiết kế loa mê nhạc thích lắm. Họ sử dụng khoa học để phục vụ cho nghệ thuật, tôi xem họ như nghệ nhân vậy rất đáng quí trọng. Hiểu thêm một chút về loa tôi  biết có giúp chút gì cho việc nghe nhạc không, hay có thể Diy một cái loa cho riêng mình không? Nhưng vì tài liệu về loa ở Việt Nam quá ít & cả ngàn câu hỏi trên diễn đàn nên rất hi vọng bài này sẽ gíup 1 ít cho một số bạn. loa toa tz 205 giá rẻ không thuộc về một số chuyên gia nó là của tất cả các bạn yêu âm nhạc, tôi nghĩ là vậy.

2. Cấu tạo củ loa:

2.Chức năng của một số thành phần:

a. Frame (Khung sườn loa):

sử dụng để gắn các thành phần, loại cao cấp thì bằng nhôm đúc, thông thường bằng sắt dập đôi khi còn được làm từ nhựa. đối với các  loa bổng và 1 số loa trung khung sườn thường kín (bít luôn đằng sau) khung sườn cũng là chổ cho những hãng thi thố sở trường , như loa bổng của B&W khung sườn phía sau làm bằng thủy tinh có hình dạng vỏ ốc giúp triệt tiêu hoàn toàn âm thanh từ phía sau màng loa. Khung sườn loa cho biết loa đó cao cấp cỡ nào còn về âm thanh không ảnh hưởng nhiều lắm chỉ mong nó đừng có bề mặt quá lớn gây phản xạ trực tiếp lại màng loa.

b. Surround, edge (viền nhún):

những  loa ngày xưa thì hay cùng chất liệu giấy với phần màng loa hoặc vải (xếp gấp lại) với loại này thì viền tương đối cứng và tác động trực tiếp theo thông số kỹ thuật của loa, viền này nếu bị hỏng nên dán lại, không nên cắt ra chế lại bằng viền cao su mút thông thường. thời gian này khuynh hướng thiết kế viền nhún càng mềm dẻo & bền là được, với loại này chẳng may bị rách bạn có thể thay mới mà không tác động nhiều đến chất lượng cao (do độ cứng không đáng kể). Viền loa không phát ra âm thanh nó chỉ có tác dụng giữ kín hơi & độ mềm dẻo. Mặc dù vậy nếu thay thế không đúng loại âm thanh sẽ rất khác nhau . Nhìn vào viền loa nếu có kinh nghiệm bạn có khả năng nhận biết loa âm thanh như thế nào dùng vào việc gì Ví dụ như viền gân vải có khả năng dùng loa trầm hoặc trung trầm, viền mút mềm đa phần sử dụng làm loa trầm, viền cao su dày nên chỉ sử dụng cho Sub điện.

c. Spider, Damper (màng nhện):

Là bộ phận cực kỳ cần thiết và lao động nặng nhọc nhất trong củ loa, khi đưa nguồn tín hiệu điện vào,loa đi lại  nhưng phải luôn quay về vị trí cân bằng lại để thực hiện cho một số tín hiệu theo sau. Nó hoạt động như một cái lò xo, độ cứng của nó tuỳ vào ý đồ nhà thiết kế, ngoài ra nó còn giúp cho cuộn dây hoạt động đúng tâm. Độ động của củ loa phụ thuộc rất lớn vào độ nảy của màng nhện(lò xo) này. Màng nhện cấu tạo với hình dạng( những nếp gấp) không giống nhau , vật liệu không giống nhau sẽ cho âm thanh khác nhau . Việc sản xuất màng nhện tương tự như luyện thép, phải sử lý keo và thời gian hấp nhiệt để đạt được độ cứng độ dẻo ước muốn . Loa nếu dùng quá lâu, công suất quá lớn sẽ làm lão hoá (mỏi) màng nhện khiến âm thanh không thể còn rõ rệt và ầm ì . Màng nhện quyết định chất lượng  củ loa về độ bền âm thanh theo thời gian . Màng nhện bị rách sẽ là một tai hoạ nếu bạn không thể tìm được đúng loại. những  loa cao cấp đòi hỏi phải có thời gian chạy rà chính là một phần tôi luyện cho màng nhện được hoạt động hiệu quả.

Magnet (nam châm):

thường có 3 loại Alnocol, Ferrite, neodymium:
Alnicol: là vật liệu dùng trong các  loa ngày xưa (1940-1965), phía dưới đây là loại có từ trường rất mạnh ngày nay ít còn được dùng do rất mắc, loại này tuy tốt nhưng nếu hoạt động liên tục ở công suất cao sẽ dẫn tới sự truyền nhiệt độ từ cuộn dây vào nam châm làm cho nó giảm lực và không tự phục hồi, loại ferrite khi nguội lại có thể tự phục hồi từ trường.

Để cuộn dây làm việc tối ưu nó cần được đặt trong 1 miền từ trường cao, miền này chính nó là khe từ nhỏ hẹp chỉ vài mm. Để tập trung thông lượng từ trường ở đây người ta dùng các miếng sắt dẫn từ. phối hợp với thanh nam châm gọi chung là từ mạch.

Cấu tạo mạch từ (bao gồm nam châm & một số miếng sắt dẫn từ) của nam châm alnicol (thường là mạch nội từ) tốt về âm thanh hơn so với cấu trúc mạch từ ferrite do có ít khoảng trống trong mạch khi hệ dao động ít gây ra tạp âm.

Ferrtie: có lực từ bé hơn alnicol ( cùng khối lượng)là loại dùng thường gặp nhất nó rẻ & khó bị khử từ thời điểm hoạt động ở sức mạnh cao. Thường mạch từ của Ferrite là loại ngoại từ.
Neodymium: Là sự kết hợp những điểm mạnh của 2 loại trên, từ mạnh & khó bị khử từ. Ngoài ra do nhỏ nó còn được sử dụng trong các loa xe hơi, mic v.v. lúc này do giá thành đã giảm cực nhiều một số hãngloa danh tiếng cũng đã sản xuất khá nhiều loa sử dụng vật liệu này.
Vật liệu từ không ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh, nam châm ferrite cũng cho lực từ mạnh nhưng sẽ cồng kềnh, một số vật liệu từ mạnh do nhỏ gọn sẽ nhận được cấu trúc mạch từ tối ưu hơn cho âm thanh.

Nam châm là loại vật liệu đặc biệt nó có khả năng bị khử từ khi nhiệt độ quá cao, nếu bị làm rớt cấu trúc của nó cũng thay đổi , nó không như cục sắt thường thì đâu.

Nếu cần dùng  âm thanh sức mạnh  lớn (loa sân khấu), bạn phải chọn lựa  củ loa có vòng ổn định từ (bằng nhôm hay đồng) trên Top plate hoặc miếng chụp trên pole Piece. Nó có nhiệm vụ giảm bớt dòng điện xoáy đảm bảo  loa hoạt động liên tục ở công suất cao.

Cuộn dây động (Voice coil):

Cấu tạo gồm lõi (bobin) là ống hình trụ sử dụng quấn dây lên đó, nó được để ở trong khe hở từ, các  loa cao cấp khe từ này rất khít với cuộn dây động vì dưới đây là nơi tập trung năng lượng từ. Khe từ càng bé mật độ từ càng lớn. những  loa thường thì  để cho an toàn khe từ có thể rộng hơn đôi chút tuỳ vào chất lượng .

Lõi để quấn dây phải chế tạo bằng chất liệu không từ tính, phải nhẹ, phải cứng chắc & phải chịu được nhiệt độ cao đôi khi lên tới 250 độ C. Hiện giờ đa số dùng Nhôm làm lõi vì nó có sức mạnh chịu đựng cao và rẻ tiền, loại nữa là giấy cũng rất tốt nhưng sức mạnh  kém hơn. Loại cao cấp thì có Nomex. Cuộn dây làm bằng vật liệu khác nhau sẽ cho thông số củ loa không giống nhau , còn về mặt âm thanh chỉ trừ loại bằng Nhôm tuy có công suất cao nhưng âm thanh thì có đôi chút vấn đề, do tần số cộng hưởng của vật liệu này nằm trong ngưỡng nghe.

Dây quấn:

loại hay gặp là dây tròn, ngoài ra còn có dây vuông & dây bầu dục. Do độ trống của loại dây tròn tương đối lớn việc này gia tăng khối lượng, những loại kia thì tối ưu hơn. riêng đối với  loa dưới đây là điều cần thiết . Vấn đề sử dụng dây vuông chỉ là thời điểm , bởi nó tiết kiệm đến hơn 20%. Trong thời buổi cái gì cũng đắt trước sau gì một số cục biến áp cũng phải sử dụng dây vuông thôi.

Dây quấn thường gặp đặc biệt đồng, bằng nhôm phủ đồng bên ngoài , loại bằng nhôm thì có khối luợng nhẹ nhưng khó hàn & điện trở riêng cũng cao hơn đồng, loại bằng bạc thì quá tốt rồi nhưng cũng khó gắn kết và mắc nữa.

Thành phần keo trong cuộn dây động là cần thiết nhất, keo cũng phải nhẹ, phải chịu nhiệt độ cao phải chắc nữa. hầu hết keo trong Đây là loại đặc dụng khó kiếm ở Việt Nam.
Cuộn dây động làm việc theo 2 dạng thông dụng nhất: loại có cuộn dây lú ra ngoài ( Overhung Voice Coil) & loại nằm hoàn toàn trong khe từ ( Underhung Voice Coil):

hầu hết một số  loa sử dụng kiểu cuộn dây nằm tràn ra ngoài (overhung voice coil) do nó giảm được cực nhiều nhiệt năng dẫn đến tăng sức mạnh . Loại nằm hoàn toàn trong khe từ được dùng trong các  loa công suất  trung bình nhưng độ chân thực rất cao đặc tính kiểm soát vô cùng tốt & tuyến tính trong giới hạn công suất . Nhìn sơ qua một số bạn đã thấy sự mắc tiền của nó, ngoài vật liệu còn nhiều hơn những tính chất của vật liệu cũng nhu cầu rất khắt khe. Nó phải mắc gấp 3,4 lần loại bình thường thì . Kỹ thuật này thường dùng trong các  loa bổng và các loa dòng Ultra Hiend.

Ngoài ra còn có loại voice coil dạng kéo đẩy với 2 miếng sắt dẫn, nhằm triệt tiêu độ méo,
loại có 2 cuộn dây riêng biệt dùng cho loa Sub Stereo.

Số lõi dây quấn thông thường là 2 hoặc 4, số lớp này dựa vào ý đồ chỉ số kỹ thuật mà ông kỹ sư ước muốn , dây lớn dây nhỏ cũng vậy. Không nên làm rộng khe từ để làm dây to, hay quấn nhiều lớp hơn, vì trọng lượng của voice coil phải tương ứng với chỉ số từ trong khe. Khi cuộn dây to hay nhiều lớp khối lượng lớn mà năng lượng từ không đủ sẽ dẫn đến giảm hiệu suất, bởi vậy  âm thanh sẽ bé hơn đặc biệt ở dãi tần cao, gây lầm lẫn là tăng âm trầm.Do hiệu suất giảm nên cuộn dây sẽ nóng lên không tốt cho loa & cả máy khuếch đại.

Cuộn dây bị cháy có thể quấn lại được, chất lượng cao dựa vào độ tinh xảo tay nghề ( cái này thì Việt Nam mình rất khéo), chỉ cần dùng đúng keo chất lượng cao thì có thể thấy rằng là đảm bảo , vì đa số các công đoạn ráp loa đều làm bằng tay cả.

Sẵn tiện đây nói thêm về râu loa ( tisel wire), việc hàn dây này phải nhanh & chính xác thời điểm tối đa là 3 giây cho 1 mối hàn (càng nhanh càng tốt), nhất là dây nối từ cuộn dây động tới râu. nguyên nhân để lâu dây đồng sẽ cháy giòn khi hoạt động bị gãy thì rất đáng tiếc . những bạn diy loa nếu gắn socket thì không sao, nếu hàn trực tiếp lên đó cũng lưu ý điều này .
Màng loa (cone paper) :

cần phải tưởng tượng khi chưa gắn màng loa vào bạn đưa tín hiệu nhạc vào, loa nhún nhảy như là động cơ bình thường, nó sẽ không phát ra âm thanh. Muốn có âm thanh bạn cần thay đổi áp suất không khí bằng phương pháp gắn vào đó một màng loa Đây là cái duy nhất tạo ra âm thanh mà chúng ta có thể nghe được, những phần trước đó được hiểu như bộ lái điều khiển bằng tín hiệu điện. Nói nôm na sự truyền động từ cuộn dây giống như cái dùi của 1 anh đánh trống và anh này được điều khiển bằng tín hiệu điện vậy thôi. Vậy thì màng trống( màng loa) bằng vật liệu nào sẽ cho ra âm thanh kiểu đó, trống da nghe khác trống nilon chứ. Để thiết kế 1  củ loa khi chưa có màng loa các chương trình máy vi tính ngày nay dễ dàng thực hiện được bằng cách dịch ngược một số thông số yêu cầu . Lý thuyết thiết kế ở phía dưới đây là điện ,từ & cơ học.

có khả năng bạn nghe ở đâu đó loa này có âm thanh là chân thực , là chính xác. điều này làm tôi nhớ lại một Bác nào đó trên diễn đàn hình như là Bác Via @ không có cái loa nào nghe đảm bảo hơn cây ghita 200 ngàn của tui, & bản thân tôi cũng thấy như vậy. Cứ nghĩ tới cái dùi đánh vào cái trống làm tôi rất nản vì màng loa bây giờ là một nhạc cụ rồi.

Để thiết kế một nhạc cụ cần thiết đặc biệt nó phải nghe thấy hay (cái này có trời mới biết sao nó hay) Ví dụ như có cây violon của ông nào đó bên Ý tuyệt nhất thế gian ai cũng đồng ý & các cây Violon khác muốn vượt ngôi thì cứ tới đó mà thi thố. Mỗi 1 nhạc cụ đã có tuổi thọ hàng trăm năm, tiến trình đó một số nghệ nhân từng bước hoàn thành nó & tới giờ cũng vậy, làm nhạc cụ hay không phải là chuyện dễ dàng gì.

những bạn nói làm thế nào  loa là 1 nhạc cụ được chứ nó là một thiết bị điện tử rõ ràng mà, nếu màng loa có khối lương bằng không( là không thể ) lúc đó nó sẽ không còn có khối lương riêng không có tần số riêng cũng giống như là không có âm sắc lúc đó nguồn tín hiệu như thế nào nó sẽ phát y như vậy, tiếc là không như vậy, đừng khóc cho tôi(loa) Achentina.

Nghĩa là âm thanh phát ra từ loa sẽ không trung thực (trừ loa ghita điện cái này có thời điểm nói sau nhe một số Bác), việc 1  loa có khả năng tái tạo chính xác tất cả các nhạc cụ càng ngày càng không thể . & cũng không có một cái loa nào trên thế giới được chọn lựa để tham chiếu cả, vì không có chuẩn nên cuối cùng mọi thứ được để ở trên đôi tai vàng của bạn , bạn nghe thấy hay tức là nó hay khỏi bàn.

Màng loa là điểm quyết định loa bạn có thể sẽ nghe hay như nào . Là phần cần thiết nhất là phần mà ta yêu hay ghét loa này & loa khác, là cái mà bạn chẳng thấy chút tình cảm nào với một cặp loa 20.000USD, trong khi lại ngây ngất với cặp loa ít tiền hơn các 10 lần. Miễn là bạn biết chân thực với chính mình bạn sẽ có các lựa chọn đúng đắn, tiền là của mình nghe hát cũng là mình mà.

Giá tiền của 1  cặp loa không nói lên giá trị của nó đối đến bạn , thước đo giá trị cho nó chính là thời gian bạn dành nghe nó hót.

Bạn đang có một  cặp loa 10tr đã nghe đến 1  năm rồi, 1 ngày bạn nghe cỡ 30p, một tay chơi ghé qua loa này là hifi thôi trường hợp có tiền nên mua loa ABC hay gì đó còn thường được gọi là loa Hi end, giá 30tr, bạn mua về rất háo hức thời gian đầu 1 ngày nghe 4,5 tiếng, tiếp đó không hiểu lý do vì đâu thời điểm bạn dành cho nó càng ngày ít , & ít hơn nhiều so với cặp loa cũ, có thể  cặp loa bạn vừa bán đi có thể là cặp loa tuyệt nhất đối đến các bạn , & chỉ bạn mới am hiểu thôi. Đừng nghe ai hết cần phải nghe bằng chính bản thân mình, đừng đầu tư hãy tặng cho bản thân mình thứ mình thích nhất. Chia sẽ niềm vui với một số bạn đã có một cặp loa đúng ý mình, bạn thật hạnh phúc.