Xin gửi lời
chào lời chúc sức khỏe thật tâm nhất với tất cả tới bạn, một số người yêu thích
về âm thanh. Do cũng có cùng sở thích là nghiên cứu đồ âm thanh nên hôm nay mình
có bài viết hướng dẫn về sơ lược về loa bằng hiểu biết giảm bớt của minh. rất hi
vọng bài viết có thể tích trữ thêm nhiều kinh nghiệm và có rất nhiều ích lợi cho
các bạn đọc
CƠ BẢN VỀ CỦ LOA ĐIỆN
ĐỘNG
1 chia sẻ :
Chào
một số bạn: trong dàn loa nghe
nhìn có lẽ loa & mic là thiết bị kém phát triển . ra
đời khoảng từ hơn 100 năm qua quả thật nó không có thay đổi gì đang kể. nó có
thể coi như là một huyền thoại, các bạn nói về nó cực nhiều nhưng kết quả thường
hay rất mông lung.
Loa có thực sự khó đến vậy không? Câu trả lời
của mình là nó bao gồm nhiều cái rất đơn giản , nhưng vì quá nhiều nên thực sự
lựa chọn ra ra Câu trả lời cho đây thật sự là rất quá khó.
Trên
thế giới những doanh nghiệp thật sự có thể thiết kế ra nó rất ít( thiết kế chứ
không phải sản xuất ứng dụng). Phần lớn các cty này nằm ở một số nước Bắc Âu nơi
mà ngành khoa học có nhiều điều kiện để có thể phát triển như Scanpeak, Seas.
những ngành khoa học để phát triển 1
củ
loa pc 658r theo mình ít nhất
là 3 ngành bao gồm : Điện từ trường; âm học; cơ học vật liệu. & cả tâm lý
học nữa( nếu có điều kiện mình sẽ nói rõ hơn).
Loa quả thật rất tệ, Chắc ít có thiết bị nào có khả
năng tệ hơn nó được do đâu vậy.
Củ
loa hay còn được gọi là
Transducer (bộ chuyển đổi năng lượng).
Nó
chuyển từ nguồn tín hiệu điện (từ máy khuếch đại) thành chuyển động cơ (cuộn dây
động voice coil) sau đó thông một màng bức xạ (màng loa cone) thay đổi áp suất không khí gây dựng
nên âm thanh. những thiết bị
tệ về hiệu suất như bình acqui (Điện↔Hoá) hay tấm Pin mặt trời (Quang↔Điện) cũng
tốt hơn nó gấp nhiều lần vì nó phải qua trung gian là cơ học (Điện-Cơ-Âm).
Giả
dụ một cái
loa có độ nhạy là 95dB( hiệu suất rất cao đó),
đưa vào đó 100W điện ta có được khoảng 3W
âm
thanh, 97W phần còn lại chỉ để nhún nhảy
màng
loa toa pc 648r nhập khẩu và đốt cuộn dây
động thôi, quá hao phí.! đa số các loa có hiệu suất khoảng một % thôi đó các
bạn.
Với một bộ phận có cấu tạo kém cỏi như
vậy nhưng chúng ta buộc lòng phải sử dụng vì Hiện giờ chưa ai nghĩ ra cách nào
bảo đảm hơn cả, chắc cần phải 50 năm nữa, có khả năng thời điểm đó ta có cách
nào đó thay mới trực tiếp áp suất không khí từ điện mà không bắt buộc phải hệ cơ
học nào hết.
nghe
nản quá ! Chẳng muốn tìm hiểu về nó nữa! Nhưng có lẽ vì tình yêu âm nhạc (ai mà
không yêu nó chứ) mà những kỹ sư vẫn miệt mài nghiên cứu & cho ra những sản
phẩm lấy hết hồn vía chúng ta chỉ từ một % bé tý đó. Dám chắc 100% những kỹ
sư
thiết kế
loa mê nhạc thích
lắm. Họ sử dụng khoa học để phục vụ cho nghệ thuật, tôi xem họ như nghệ nhân vậy
rất đáng quí trọng. Hiểu thêm một chút về
loa tôi biết có giúp chút gì cho việc nghe nhạc
không, hay có thể Diy một cái
loa cho riêng mình không? Nhưng vì tài liệu
về
loa ở Việt Nam quá ít & cả ngàn câu hỏi trên
diễn đàn nên rất hi vọng bài này sẽ gíup 1 ít cho một số bạn.
loa toa tz 205 giá rẻ không thuộc về một số chuyên gia nó là của
tất cả các bạn yêu âm nhạc, tôi nghĩ là vậy.
2. Cấu tạo củ loa:
2.Chức năng
của một số thành phần:
a. Frame (Khung sườn
loa):
sử
dụng để gắn các thành phần, loại cao cấp thì bằng nhôm đúc, thông thường bằng
sắt dập đôi khi còn được làm từ nhựa. đối với các loa
bổng và 1 số loa
trung khung sườn thường kín (bít luôn đằng sau) khung sườn cũng là chổ cho những
hãng thi thố sở trường , như loa bổng của B&W khung sườn phía sau làm
bằng thủy tinh có hình dạng vỏ ốc giúp triệt tiêu hoàn toàn âm
thanh từ phía sau
màng loa. Khung sườn loa cho biết loa đó cao cấp cỡ nào còn về âm
thanh không ảnh hưởng
nhiều lắm chỉ mong nó đừng có bề mặt quá lớn gây phản xạ trực tiếp lại màng
loa.
b. Surround, edge (viền nhún):
những
loa ngày xưa thì hay cùng chất liệu giấy
với phần màng loa hoặc vải (xếp gấp lại) với loại này thì viền tương đối cứng và
tác động trực tiếp theo thông số kỹ thuật của loa, viền này nếu bị hỏng nên
dán lại, không nên cắt ra chế lại bằng viền cao su mút thông thường. thời gian
này khuynh hướng thiết kế viền nhún càng mềm dẻo & bền là được, với loại này
chẳng may bị rách bạn có thể thay mới mà không tác động nhiều đến chất lượng cao
(do độ cứng không đáng kể). Viền loa không phát ra âm thanh nó chỉ có tác dụng giữ kín hơi & độ mềm
dẻo. Mặc dù vậy nếu thay thế không đúng loại âm
thanh sẽ rất khác
nhau . Nhìn vào viền loa nếu có kinh nghiệm bạn có khả năng nhận
biết loa âm
thanh như thế nào
dùng vào việc gì Ví dụ như viền gân vải có khả năng dùng loa trầm hoặc trung
trầm, viền mút mềm đa phần sử dụng làm loa
trầm, viền cao su dày nên chỉ sử dụng cho Sub điện.
c. Spider, Damper (màng nhện):
Là
bộ phận cực kỳ cần thiết và lao động nặng nhọc nhất trong củ
loa, khi đưa nguồn tín hiệu điện vào,loa đi lại nhưng phải luôn quay về vị trí cân bằng lại
để thực hiện cho một số tín hiệu theo sau. Nó hoạt động như một cái lò xo, độ
cứng của nó tuỳ vào ý đồ nhà thiết kế, ngoài ra nó còn giúp cho cuộn dây hoạt
động đúng tâm. Độ động của củ
loa phụ thuộc rất lớn
vào độ nảy của màng nhện(lò xo) này. Màng nhện cấu tạo với hình dạng( những nếp
gấp) không giống nhau , vật liệu không giống nhau sẽ cho âm thanh khác nhau .
Việc sản xuất màng nhện tương tự như luyện thép, phải sử lý keo và thời gian hấp
nhiệt để đạt được độ cứng độ dẻo ước muốn . Loa nếu dùng quá lâu, công suất quá lớn sẽ làm
lão hoá (mỏi) màng nhện khiến âm thanh không thể còn rõ rệt và ầm ì . Màng nhện
quyết định chất lượng củ
loa về độ bền âm thanh theo thời gian . Màng nhện bị rách sẽ là một
tai hoạ nếu bạn không thể tìm được đúng loại. những loa cao
cấp đòi hỏi phải có
thời gian chạy rà chính là một phần tôi luyện cho màng nhện được hoạt động hiệu
quả.
Magnet
(nam châm):
thường
có 3 loại Alnocol, Ferrite, neodymium:
Alnicol: là vật liệu dùng trong các loa ngày xưa (1940-1965), phía dưới đây là loại
có từ trường rất mạnh ngày nay ít còn được dùng do rất mắc, loại này tuy tốt
nhưng nếu hoạt động liên tục ở công suất cao sẽ dẫn tới sự truyền nhiệt độ từ
cuộn dây vào nam châm làm cho nó giảm lực và không tự phục hồi, loại ferrite khi
nguội lại có thể tự phục hồi từ trường.
Để
cuộn dây làm việc tối ưu nó cần được đặt trong 1 miền từ trường cao, miền này
chính nó là khe từ nhỏ hẹp chỉ vài mm. Để tập trung thông lượng từ trường ở đây
người ta dùng các miếng sắt dẫn từ. phối hợp với thanh nam châm gọi chung là từ
mạch.
Cấu
tạo mạch từ (bao gồm nam châm & một số miếng sắt dẫn từ) của nam châm
alnicol (thường là mạch nội từ) tốt về âm thanh hơn so với cấu trúc mạch từ ferrite do có ít
khoảng trống trong mạch khi hệ dao động ít gây ra tạp âm.
Ferrtie:
có lực từ bé hơn alnicol ( cùng khối lượng)là loại dùng thường gặp nhất nó rẻ
& khó bị khử từ thời điểm hoạt động ở sức mạnh cao. Thường mạch từ của
Ferrite là loại ngoại từ.
Neodymium: Là sự kết
hợp những điểm mạnh của 2 loại trên, từ mạnh & khó bị khử từ. Ngoài ra do
nhỏ nó còn được sử dụng trong các loa xe hơi, mic v.v. lúc này do giá thành đã
giảm cực nhiều một số hãngloa danh
tiếng cũng đã sản
xuất khá nhiều loa sử dụng vật liệu này.
Vật
liệu từ không ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh, nam châm ferrite cũng cho lực
từ mạnh nhưng sẽ cồng kềnh, một số vật liệu từ mạnh do nhỏ gọn sẽ nhận được cấu
trúc mạch từ tối ưu hơn cho âm
thanh.
Nam
châm là loại vật liệu đặc biệt nó có khả năng bị khử từ khi nhiệt độ quá cao,
nếu bị làm rớt cấu trúc của nó cũng thay đổi , nó không như cục sắt thường thì
đâu.
Nếu
cần dùng âm thanh sức
mạnh lớn (loa sân
khấu), bạn phải chọn lựa củ
loa có vòng ổn định
từ (bằng nhôm hay đồng) trên Top plate hoặc miếng chụp trên pole Piece. Nó có
nhiệm vụ giảm bớt dòng điện xoáy đảm bảo loa hoạt
động liên tục ở công
suất cao.
Cuộn
dây động (Voice coil):
Cấu
tạo gồm lõi (bobin) là ống hình trụ sử dụng quấn dây lên đó, nó được để ở trong
khe hở từ, các loa cao
cấp khe từ này rất
khít với cuộn dây động vì dưới đây là nơi tập trung năng lượng từ. Khe từ càng
bé mật độ từ càng lớn. những loa thường thì để cho an toàn khe từ có thể rộng hơn đôi
chút tuỳ vào chất lượng .
Lõi
để quấn dây phải chế tạo bằng chất liệu không từ tính, phải nhẹ, phải cứng chắc
& phải chịu được nhiệt độ cao đôi khi lên tới 250 độ C. Hiện giờ đa số dùng
Nhôm làm lõi vì nó có sức mạnh chịu đựng cao và rẻ tiền, loại nữa là giấy cũng
rất tốt nhưng sức mạnh
kém hơn. Loại cao
cấp thì có Nomex. Cuộn dây làm bằng vật liệu khác nhau sẽ cho thông số củ loa không giống nhau , còn về
mặt âm
thanh chỉ trừ loại
bằng Nhôm tuy có công suất cao nhưng âm thanh thì có đôi chút vấn đề, do tần số
cộng hưởng của vật liệu này nằm trong ngưỡng nghe.
Dây
quấn:
loại
hay gặp là dây tròn, ngoài ra còn có dây vuông & dây bầu dục. Do độ trống
của loại dây tròn tương đối lớn việc này gia tăng khối lượng, những loại kia thì
tối ưu hơn. riêng đối với loa dưới đây là điều cần thiết . Vấn đề sử dụng
dây vuông chỉ là thời điểm , bởi nó tiết kiệm đến hơn 20%. Trong thời buổi cái
gì cũng đắt trước sau gì một số cục biến áp cũng phải sử dụng dây vuông
thôi.
Dây
quấn thường gặp đặc biệt đồng, bằng nhôm phủ đồng bên ngoài , loại bằng nhôm thì
có khối luợng nhẹ nhưng khó hàn & điện trở riêng cũng cao hơn đồng, loại
bằng bạc thì quá tốt rồi nhưng cũng khó gắn kết và mắc nữa.
Thành
phần keo trong cuộn dây động là cần thiết nhất, keo cũng phải nhẹ, phải chịu
nhiệt độ cao phải chắc nữa. hầu hết keo trong Đây là loại đặc dụng khó kiếm ở
Việt Nam.
Cuộn dây động làm việc theo 2 dạng
thông dụng nhất: loại có cuộn dây lú ra ngoài ( Overhung Voice Coil) & loại
nằm hoàn toàn trong khe từ ( Underhung Voice Coil):
hầu
hết một số loa sử dụng kiểu cuộn dây nằm tràn ra ngoài
(overhung voice coil) do nó giảm được cực nhiều nhiệt năng dẫn đến tăng sức mạnh
. Loại nằm hoàn toàn trong khe từ được dùng trong các loa công suất
trung bình nhưng độ
chân thực rất cao đặc tính kiểm soát vô cùng tốt & tuyến tính trong giới hạn
công suất . Nhìn sơ qua một số bạn đã thấy sự mắc tiền của nó, ngoài vật liệu
còn nhiều hơn những tính chất của vật liệu cũng nhu cầu rất khắt khe. Nó phải
mắc gấp 3,4 lần loại bình thường thì . Kỹ thuật này thường dùng trong các loa bổng và các loa dòng Ultra Hiend.
Ngoài
ra còn có loại voice coil dạng kéo đẩy với 2 miếng sắt dẫn, nhằm triệt tiêu độ
méo,
loại có 2 cuộn dây riêng biệt dùng cho
loa Sub Stereo.
Số
lõi dây quấn thông thường là 2 hoặc 4, số lớp này dựa vào ý đồ chỉ số kỹ thuật
mà ông kỹ sư ước muốn , dây lớn dây nhỏ cũng vậy. Không nên làm rộng khe từ để
làm dây to, hay quấn nhiều lớp hơn, vì trọng lượng của voice coil phải tương ứng
với chỉ số từ trong khe. Khi cuộn dây to hay nhiều lớp khối lượng lớn mà năng
lượng từ không đủ sẽ dẫn đến giảm hiệu suất, bởi vậy âm thanh sẽ bé hơn đặc biệt ở dãi tần cao, gây lầm
lẫn là tăng
âm trầm.Do hiệu suất
giảm nên cuộn dây sẽ nóng lên không tốt cho loa & cả máy khuếch đại.
Cuộn
dây bị cháy có thể quấn lại được, chất lượng cao dựa vào độ tinh xảo tay nghề (
cái này thì Việt Nam mình rất khéo), chỉ cần dùng đúng keo chất lượng cao thì có
thể thấy rằng là đảm bảo , vì đa số các công đoạn ráp loa đều làm bằng tay cả.
Sẵn
tiện đây nói thêm về râu loa ( tisel wire), việc hàn dây này phải nhanh
& chính xác thời điểm tối đa là 3 giây cho 1 mối hàn (càng nhanh càng tốt),
nhất là dây nối từ cuộn dây động tới râu. nguyên nhân để lâu dây đồng sẽ cháy
giòn khi hoạt động bị gãy thì rất đáng tiếc . những bạn diy loa nếu gắn socket
thì không sao, nếu hàn trực tiếp lên đó cũng lưu ý điều này .
Màng loa (cone paper) :
cần
phải tưởng tượng khi chưa gắn màng
loa vào bạn đưa tín
hiệu nhạc vào, loa nhún nhảy như là động cơ bình thường, nó sẽ không phát ra âm
thanh. Muốn có âm
thanh bạn cần thay
đổi áp suất không khí bằng phương pháp gắn vào đó một màng loa Đây là cái duy
nhất tạo ra âm thanh mà chúng ta có thể nghe được, những phần trước đó được hiểu
như bộ lái điều khiển bằng tín hiệu điện. Nói nôm na sự truyền động từ cuộn dây
giống như cái dùi của 1 anh đánh trống và anh này được điều khiển bằng tín hiệu
điện vậy thôi. Vậy thì màng trống( màng loa) bằng vật liệu nào sẽ cho ra âm
thanh kiểu đó, trống da nghe khác trống nilon chứ. Để thiết kế 1 củ
loa khi chưa có
màng loa các chương trình máy vi tính ngày nay dễ
dàng thực hiện được bằng cách dịch ngược một số thông số yêu cầu . Lý thuyết
thiết kế ở phía dưới đây là điện ,từ & cơ học.
có
khả năng bạn nghe ở đâu đó loa này có âm
thanh là chân thực ,
là chính xác. điều này làm tôi nhớ lại một Bác nào đó trên diễn đàn hình như là
Bác Via @ không có cái loa nào nghe đảm bảo hơn cây ghita 200 ngàn của tui,
& bản thân tôi cũng thấy như vậy. Cứ nghĩ tới cái dùi đánh vào cái trống làm
tôi rất nản vì màng loa bây giờ là một nhạc cụ rồi.
Để
thiết kế một nhạc cụ cần thiết đặc biệt nó phải nghe thấy hay (cái này có trời
mới biết sao nó hay) Ví dụ như có cây violon của ông nào đó bên Ý tuyệt nhất thế
gian ai cũng đồng ý & các cây Violon khác muốn vượt ngôi thì cứ tới đó mà
thi thố. Mỗi 1 nhạc cụ đã có tuổi thọ hàng trăm năm, tiến trình đó một số nghệ
nhân từng bước hoàn thành nó & tới giờ cũng vậy, làm nhạc cụ hay không phải
là chuyện dễ dàng gì.
những
bạn nói làm thế nào loa là 1 nhạc cụ được chứ nó là một thiết bị
điện tử rõ ràng mà, nếu màng
loa có khối lương
bằng không( là không thể ) lúc đó nó sẽ không còn có khối lương riêng không có
tần số riêng cũng giống như là không có âm sắc lúc đó nguồn tín hiệu như thế nào
nó sẽ phát y như vậy, tiếc là không như vậy, đừng khóc cho tôi(loa)
Achentina.
Nghĩa
là âm thanh phát ra từ loa sẽ không trung thực (trừ loa
ghita điện cái này có thời điểm nói sau nhe một số Bác), việc 1 loa có khả năng tái tạo chính xác tất cả các
nhạc cụ càng ngày càng không thể . & cũng không có một cái loa nào trên thế
giới được chọn lựa để tham chiếu cả, vì không có chuẩn nên cuối cùng mọi thứ
được để ở trên đôi tai vàng của bạn , bạn nghe thấy hay tức là nó hay khỏi
bàn.
Màng loa là điểm quyết định loa bạn có thể sẽ nghe hay như nào . Là phần cần
thiết nhất là phần mà ta yêu hay ghét
loa này & loa
khác, là cái mà bạn chẳng thấy chút tình cảm nào với một cặp loa 20.000USD,
trong khi lại ngây ngất với cặp loa ít tiền hơn các 10 lần. Miễn là bạn biết
chân thực với chính mình bạn sẽ có các lựa chọn đúng đắn, tiền là của mình nghe
hát cũng là mình mà.
Giá
tiền của 1 cặp
loa không nói lên giá
trị của nó đối đến bạn , thước đo giá trị cho nó chính là thời gian bạn dành
nghe nó hót.
Bạn đang có
một cặp
loa 10tr đã nghe đến
1 năm rồi, 1 ngày bạn nghe cỡ 30p, một tay chơi ghé qua loa này là hifi thôi
trường hợp có tiền nên mua loa ABC hay gì đó còn thường được gọi là loa Hi
end, giá 30tr, bạn mua về rất háo hức thời gian đầu 1 ngày nghe 4,5 tiếng, tiếp
đó không hiểu lý do vì đâu thời điểm bạn dành cho nó càng ngày ít , & ít hơn
nhiều so với cặp loa cũ, có thể cặp
loa bạn vừa bán đi có
thể là cặp loa tuyệt nhất đối đến các bạn , & chỉ bạn mới am hiểu thôi. Đừng
nghe ai hết cần phải nghe bằng chính bản thân mình, đừng đầu tư hãy tặng cho bản
thân mình thứ mình thích nhất. Chia sẽ niềm vui với một số bạn đã có một
cặp loa đúng ý mình, bạn thật hạnh
phúc.
Giới thiệu về vật dụng âm thanh hội thảo Bosch
Giới thiệu về đồ vật âm thanh hội thảo Bosch hai